Vrouwen en genderproblematiek

Het begrip gender in de asielprocedure verwijst naar alle problematieken in verband met het geslacht, de seksuele identiteit of de seksuele geaardheid. Deze term heeft dus niet alleen betrekking op vervolgingen waarvan vrouwen hoofdzakelijk het slachtoffer zijn, bijvoorbeeld genitale verminking of het gedwongen huwelijk, maar ook op homoseksualiteit, verkrachting of gedwongen prostitutie.
Aanvragen op basis van het geslacht kunnen zowel door mannen als door vrouwen worden ingediend, ook al worden deze aanvragen wegens specifieke vormen van vervolging het vaakst ingediend door vrouwen.
Gendergebonden vervolgingen worden op dit moment in overweging genomen als motieven die aanleiding kunnen geven tot de erkenning van de vluchtelingenstatus.
Het CGVS besteedt bijzondere aandacht aan de behandeling van asielaanvragen die werden ingediend om deze redenen:
In 2005 benoemde het CGVS een coördinatrice voor de «genderproblematiek». Zij moet richtlijnen vastleggen voor de behandeling van gendergerelateerde asielaanvragen, rekening houdend met de specificiteit en de kwetsbaarheid van sommige asielzoekers. Zij waakt eveneens over de homogene toepassing van de richtlijnen.

Het CGVS wees ook referentiepersonen voor de genderproblematiek aan in elke geografische sectie van het CGVS. Elke referentiepersoon moet binnen zijn sectie de behoeften aan opleiding en informatie met betrekking tot de genderproblematiek opsporen.

Het CGVS organiseerde ook opleidingen en sensibiliseringsdagen over genitale verminking van vrouwen of over de manier waarop personen die verklaren seksueel te zijn misbruikt, moeten worden gehoord.
Bovendien voorziet het CGVS in een aantal faciliteiten voor de asielzoekers:

• In de vragenlijst van de DVZ kan hij/zij vragen dat de medewerker van het CGVS die hem/haar zal horen, van hetzelfde geslacht is. Hij/zij kan eveneens vragen dat ze wordt bijgestaan door een tolk van hetzelfde geslacht. Het is de bedoeling om gehooromstandigheden te creëren die de asielzoekers in staat stellen alle motieven voor hun vrees ten opzichte van hun land van herkomst aan te halen.
• Er wordt een crèche georganiseerd voor kinderen van 1 tot 12 jaar die de asielzoeker vergezellen wanneer hij/zij geen opvang kon vinden tijdens het gehoor. Hierdoor zal hij/zij rustiger zijn want hij/zij zal het relaas niet moeten vertellen in aanwezigheid van de kinderen.

Specifieke problemen
Sommige asielzoekers kunnen worden geconfronteerd met specifieke problemen, namelijk mensenhandel.
Indien een asielzoeker meent dat een van de volgende gevallen op hem/haar van toepassing is:

• Zijn/haar situatie in België stemt niet overeen met wat men beloofd had.
• Hij/zij bevindt zich in België door de schuld van personen die gelogen hebben.
• Hij/zij wordt mishandeld, uitgebuit, bedreigd, verplicht om dingen te doen die hij/zij niet wil doen.
• Zijn/haar documenten werden in beslag genomen en hij/zij kan ze niet terugkrijgen.
• Hij/zij krijgt niet het beloofde salaris.
• Hij/zij wordt vaak opgesloten en geïsoleerd van de buitenwereld.

Dan kunnen bepaalde verenigingen hem/haar helpen, opvangen, naar hem/haar luisteren en hem/haar een veilig onderkomen bezorgen.
Deze verenigingen zijn:
In Brussel: Pag-asa
02/511 64 64
www.pag-asa.be
In Antwerpen: Payoke
03/201 16 90 
www.payoke.be
In Luik: Sürya
04/232 40 30
www.asblsurya.be

Als slachtoffer van mensenhandel kan de asielzoeker onder bepaalde voorwaarden een verblijfsdocument en de bescherming van de Belgische autoriteiten krijgen.